Nguyên nhân / Vấn đề
- Tăng men gan do tổn thương tế bào gan
- Có thể do rượu, thuốc, virus, chuyển hóa ([MSD Manual])
BIỂU HIỆN
"Đặc hiệu hơn:
- Men gan tăng (AST, ALT)
- Mệt mỏi, chán ăn
- Vàng da nhẹ (nếu nặng hơn)
Không đặc hiệu (có thể gặp):
- Ngứa
- Khó tiêu"
Triệu chứng nhận biết
CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA GAN
1. Gan có khả năng bù trừ và tái tạo rất mạnh, vẫn có thể duy trì chức năng ngay cả khi chỉ còn khoảng 25–30% khối lượng hoạt động; vì vậy nhiều người cảm thấy “vẫn bình thường” dù gan đã tổn thương đáng kể (MSD Manual, National Institutes of Health).
2. Phần lớn bệnh gan giai đoạn sớm như gan nhiễm mỡ, viêm gan mạn hầu như không có triệu chứng rõ ràng, thường chỉ được phát hiện tình cờ qua xét nghiệm men gan hoặc khám sức khỏe định kỳ (American Association for the Study of Liver Diseases, World Health Organization).
3. Khi đã xuất hiện các dấu hiệu như vàng da, cổ trướng hay rối loạn đông máu thì thường gan đã bị tổn thương ở mức độ đáng kể hoặc giai đoạn muộn, làm giảm khả năng phục hồi (MSD Manual, World Health Organization).
4. Nhu mô gan không có nhiều thụ thể cảm nhận đau, vì vậy bệnh gan thường không gây đau rõ ràng; cảm giác đau chỉ xuất hiện khi gan to hoặc căng bao gan, khiến nhiều người chủ quan (MSD Manual).
5. Gan là trung tâm chuyển hóa của cơ thể (thuốc, rượu, chất độc, lipid, đường), nên rất dễ bị tổn thương bởi rượu bia, thuốc dùng kéo dài hoặc hóa chất, đặc biệt trong bối cảnh hiện đại (National Institutes of Health, American Association for the Study of Liver Diseases).
6. Các triệu chứng bệnh gan thường không đặc hiệu như mệt mỏi, chán ăn, khó tiêu… dễ bị nhầm với rối loạn tiêu hóa hoặc stress, khiến người bệnh bỏ qua giai đoạn can thiệp sớm (World Health Organization).
7. Gan nhiễm mỡ là bệnh rất phổ biến nhưng đa số không có triệu chứng, chỉ phát hiện qua siêu âm hoặc xét nghiệm; nếu không kiểm soát, có thể tiến triển thành viêm gan hoặc xơ gan (American Association for the Study of Liver Diseases).
8. Bệnh gan mạn thường tiến triển qua nhiều giai đoạn từ gan nhiễm mỡ → viêm gan → xơ gan → ung thư gan; giai đoạn đầu có thể đảo ngược nhưng giai đoạn muộn thì rất khó phục hồi (National Institutes of Health).
9. Gan liên quan chặt chẽ đến nhiều hệ cơ quan như tiêu hóa, miễn dịch, nội tiết và chuyển hóa năng lượng, vì vậy khi chức năng gan suy giảm, biểu hiện có thể xuất hiện ở nhiều cơ quan khác nhau chứ không chỉ riêng gan (MSD Manual).