XỊT MŨI AGERHININ

Vấn đề: Viêm xoang → ứ đọng dịch và mủ
Nguyên nhân: nhiễm trùng, tắc dẫn lưu xoang
Triệu chứng: nghẹt mũi, đau vùng mặt (trán, má), chảy dịch mũi sau, giảm ngửi ([EPOS guideline])

1. TRIỆU CHỨNG DO VIÊM MŨI NHIỄM TRÙNG (do vi khuẩn, virus)
🤧 Chảy mũi (rhinorrhea),Dịch mũi trong (giai đoạn đầu – virus)
Sau đó có thể chuyển: vàng, xanh (khi có bạch cầu, không nhất thiết là vi khuẩn)
📌 Theo CDC

👃 Nghẹt mũi (nasal congestion). Do niêm mạc mũi bị viêm, phù nề. Cảm giác tắc mũi một hoặc hai bên
📌 Theo AAO-HNS

🤒 Hắt hơi
Xuất hiện sớm trong bệnh, Do kích thích niêm mạc mũi
🔥 Ngứa mũi (ít hơn so với dị ứng). Có thể gặp nhưng không phải triệu chứng nổi bật
📌 Theo MSD Manual

2. TRIỆU CHỨNG TOÀN THÂN
🌡 Sốt nhẹ, Thường gặp ở trẻ em, Người lớn có thể không sốt hoặc sốt nhẹ
😫 Mệt mỏi, uể oải Do phản ứng viêm toàn thân
🤕 Đau đầu nhẹ Do tắc nghẽn xoang hoặc phản ứng viêm
📌 Theo NIH USA

3. TRIỆU CHỨNG LIÊN QUAN HỌNG – HÔ HẤP
😷 Đau họng, rát họng Thường xuất hiện sớm Do virus lan xuống họng
🗣 Ho
Ho khan hoặc ho có đờm, Do dịch mũi chảy xuống họng (post-nasal drip)
👂 Ù tai nhẹ / cảm giác đầy tai Do tắc vòi nhĩ
📌 Theo MSD Manual

4. TRIỆU CHỨNG DO DỊCH MŨI SAU (RẤT QUAN TRỌNG)
🔽 Chảy dịch mũi sau (post-nasal drip)
Cảm giác: vướng họng, phải khạc đờm. Có thể gây: ho kéo dài, hôi miệng
📌 Theo AAO-HNS

5. DIỄN TIẾN TRIỆU CHỨNG (THEO GIAI ĐOẠN)
🟢 Giai đoạn đầu (1–3 ngày)
Hắt hơi, Chảy mũi trong, Đau họng nhẹ
🟡 Giai đoạn toàn phát (3–7 ngày)
Nghẹt mũi, Dịch mũi đặc hơn, Ho, mệt mỏi
🔵 Giai đoạn hồi phục: Giảm dần triệu chứng, Có thể còn ho nhẹ
📌 Theo Centers for Disease Control and Prevention

6. PHÂN BIỆT NHANH (RẤT QUAN TRỌNG TRONG TƯ VẤN)
Đặc điểm Viêm mũi nhiễm trùng Viêm mũi dị ứng
Dịch mũi Trong → đặc Trong, loãng
Hắt hơi Có Rất nhiều
Ngứa mũi Ít Rất rõ
Sốt Có thể có Không
Thời gian 5–10 ngày Kéo dài

Vấn đề: Phản ứng viêm qua trung gian IgE
Nguyên nhân: bụi, phấn hoa, lông động vật
Triệu chứng: hắt hơi, ngứa mũi, chảy mũi trong, nghẹt mũi ([AAO-HNS])

VIÊM XOANG
1. TIÊU CHUẨN CHẨN ĐOÁN TRIỆU CHỨNG (THEO EPOS)
👉 Theo EPOS guideline
Cần có ≥ 2 triệu chứng, trong đó bắt buộc có: Nghẹt mũi hoặc
Chảy mũi
Kèm theo ít nhất 1 trong các triệu chứng:
Đau/áp lực vùng mặt, Giảm hoặc mất ngửi
2. TRIỆU CHỨNG TẠI MŨI (ĐẶC TRƯNG NHẤT)
👃 Nghẹt mũi, Tắc một hoặc hai bên mũi, Cảm giác khó thở qua mũi
🤧 Chảy mũi
Dịch: đặc, màu vàng/xanh
Có thể: chảy ra trước hoặc chảy xuống họng (dịch mũi sau)
📌 Theo AAO-HNS

3. TRIỆU CHỨNG VÙNG MẶT – XOANG
🤕 Đau hoặc nặng vùng mặt
Vị trí: trán (xoang trán), má (xoang hàm), giữa hai mắt (xoang sàng)
Tăng khi: cúi đầu, thay đổi tư thế
😣 Cảm giác căng tức mặt, Không chỉ đau mà còn “nặng đầu”
📌 Theo EPOS guideline

4. TRIỆU CHỨNG LIÊN QUAN KHỨU GIÁC
👃 Giảm hoặc mất khứu giác, Ngửi kém hoặc không ngửi được
Do: tắc nghẽn, viêm niêm mạc
📌 Theo NIH USA

5. TRIỆU CHỨNG DO DỊCH MŨI SAU (RẤT THƯỜNG GẶP)
🔽 Chảy dịch mũi sau
Cảm giác: vướng họng, phải khạc đờm
Có thể gây: ho kéo dài, hôi miệng
📌 Theo AAO-HNS

6. TRIỆU CHỨNG TOÀN THÂN
🌡 Sốt: Thường gặp trong viêm xoang cấp
😫 Mệt mỏi: Do phản ứng viêm kéo dài
🤕 Đau đầu: Đau âm ỉ hoặc lan rộng
📌 Theo Centers for Disease Control and Prevention

7. TRIỆU CHỨNG KHÁC CÓ THỂ GẶP
😷 Ho (đặc biệt về đêm) Do dịch chảy xuống họng
🗣 Hôi miệng Do dịch mủ ứ đọng
👂 Ù tai / cảm giác đầy tai Do ảnh hưởng vòi nhĩ
📌 Theo MSD Manual

8. PHÂN BIỆT THEO THỜI GIAN
🟢 Viêm xoang cấp: < 4 tuần
Triệu chứng rầm rộ: đau nhiều, sốt, dịch mủ
🟡 Viêm xoang mạn: ≥ 12 tuần
Triệu chứng: kéo dài, âm ỉ, nghẹt mũi, giảm ngửi
📌 Theo EPOS guideline

Vấn đề: Tắc nghẽn đường thở mũi
Nguyên nhân: viêm, phù nề niêm mạc, dịch ứ đọng
Triệu chứng: khó thở bằng mũi, phải thở miệng, ngủ ngáy, khô họng ([AAO-HNS])

Vấn đề: Dịch tiết mũi không được dẫn lưu
Nguyên nhân: viêm kéo dài, nhiễm trùng
Triệu chứng: chảy mũi đặc, vướng họng, khạc đờm, hôi mũi ([EPOS guideline])

Vấn đề: Viêm mạn tính, tái phát nhiều lần
Nguyên nhân: điều trị chưa triệt để, môi trường ô nhiễm
Triệu chứng: nghẹt mũi kéo dài, đau đầu âm ỉ, giảm ngửi ([EPOS guideline])

VIÊM MŨI DỊ ỨNG
1. TRIỆU CHỨNG ĐIỂN HÌNH (BỘ 4 KINH ĐIỂN – ARIA)
👉 Theo ARIA guideline
🤧 Hắt hơi: Hắt hơi liên tục, từng tràng. Thường xảy ra buổi sáng hoặc khi tiếp xúc dị nguyên
💧 Chảy mũi (rhinorrhea)
Dịch mũi: trong, loãng. Chảy nhiều, phải lau liên tục
👃 Nghẹt mũi: Có thể một hoặc hai bên, Nặng hơn về đêm
🔥 Ngứa mũi: Cảm giác: ngứa sâu trong mũi rất khó chịu
2. TRIỆU CHỨNG Ở MẮT (RẤT ĐẶC TRƯNG)
👁 Ngứa mắt: Là dấu hiệu rất gợi ý dị ứng
🔴 Đỏ mắt: Do giãn mạch kết mạc
💧 Chảy nước mắt: Kèm theo ngứa và kích ứng
📌 Theo AAAAI

3. TRIỆU CHỨNG LIÊN QUAN HÔ HẤP – HỌNG
😷 Ho: Thường do dịch mũi sau, 🗣 Ngứa họng, Cảm giác khó chịu vùng họng
🔽 Chảy dịch mũi sau (post-nasal drip): Vướng họng, Phải khạc đờm
📌 Theo AAO-HNS

4. TRIỆU CHỨNG TOÀN THÂN & ẢNH HƯỞNG CHẤT LƯỢNG SỐNG
😫 Mệt mỏi: Do ngủ kém vì nghẹt mũi
🧠 Giảm tập trung: Ảnh hưởng học tập, công việc
😴 Rối loạn giấc ngủ: Ngủ không sâu, Ngáy
📌 Theo World Health Organization

5. DẤU HIỆU ĐẶC TRƯNG KHÁM LÂM SÀNG
👃 Niêm mạc mũi: Phù nề, Nhợt nhạt (pale)
👁 Quầng thâm mắt (allergic shiners): Do ứ trệ tuần hoàn
👃 Nếp gấp mũi (allergic salute): Do hay dụi mũi
📌 Theo ARIA guideline

6. PHÂN LOẠI TRIỆU CHỨNG THEO MỨC ĐỘ (ARIA)
🟢 Nhẹ: Không ảnh hưởng sinh hoạt, Ngủ bình thường
🔴 Trung bình – nặng: Ảnh hưởng: giấc ngủ, công việc, học tập
📌 Theo ARIA guideline

Vấn đề: Kích thích niêm mạc mũi
Nguyên nhân: bụi mịn, hóa chất, khói
Triệu chứng: kích ứng mũi, hắt hơi, chảy mũi, nghẹt mũi ([World Health Organization])

Vấn đề: Dễ nhiễm trùng đường hô hấp trên
Nguyên nhân: miễn dịch suy giảm
Triệu chứng: viêm mũi tái phát, chảy mũi, nghẹt mũi ([NIH USA])